Prokrastynacja – czym jest i jak z nią walczyć?

Jakim jesteś typem człowieka? Czy jesteś obowiązkowy? A może spóźniasz się, odkładasz zadania na później? Jeśli zdarza Ci się to sporadycznie, nie ma się czym niepokoić. Ale jeżeli za każdym razem zwlekasz do ostatniej chwili z obowiązkami, warto zastanowić się, czy kieruje Tobą zwykłe lenistwo czy może prokrastynacja.

Prokrastynacja – co to jest?

Prokrastynacja to nałogowe odkładanie obowiązków na później. Osoby nią dotknięte, wykazują duże trudności z rozpoczęciem zaplanowanej czynności i prawidłową organizacją czasu. Czekają do ostatniego momentu z ważnymi zadaniami. Czy jest to wobec tego zwykłe lenistwo czy już choroba?

Prokrastynacja – lenistwo czy choroba?

O osobach, które odkładają powierzone zadania na później, mówi się, że są leniwe. Czy aby na pewno tak jest? Pomiędzy prokrastynacją a lenistwem widać duże podobieństwo, ale jest między nimi zasadnicza różnica – przyjemność. Prokrastynator nie czerpie przyjemności ze swoich działań, ma z ich powodu wyrzuty sumienia. Dlatego też prokrastynację uznaje się dziś za chorobę cywilizacyjną. Wiąże się to z dynamicznym rozwojem technologii, która jest jednym z najskuteczniejszych rozpraszaczy naszej uwagi. Jakie są jeszcze inne przyczyny prokrastynacji?

Przeczytaj również: Jak stworzyć dobry tekst? 11 wskazówek

Przyczyny prokrastynacji

Prokrastynacja może mieć wiele różnych przyczyn. Jedną z nich jest wcześniej wspomniany rozwój technologii. Jednak psychologowie podają również inne źródła prokrastynacji:

• Dzieciństwo – dzieci, które musiały spełniać wygórowane oczekiwania surowych i wymagających rodziców, buntują się przeciw swoim obowiązkom w dorosłym życiu;
• Lęk przed porażką – odwlekanie działania z powodu lęku przed popełnieniem błędu;
• Lęk przed sukcesem – odwlekanie działania z obawy, że sukces przyniesie większe oczekiwania, którym nie będzie można sprostać;
• Lęk przed samotnością – odwlekanie aktywności z obawy przed izolacją;
• Życie teraźniejszością i unikanie stawiania sobie celów – odkładanie obowiązków „na jutro” i brak planów na przyszłość przynosi chwilową ulgę;
• Problemy z prawidłową percepcją czasu – przekładanie działań z poczucia, że jeszcze jest czas na ich wykonanie;
• Niskie poczucie własnej wartości – brak wiary w siebie powoduje, że wyzwania są widziane jako przeszkody nie do pokonania.

Jak walczyć z prokrastynacją?

Prokrastynacja niestety nie jest chorobą zarejestrowaną, a więc lekarz nie może jej zdiagnozować i przedstawić sposobu leczenia. Nie ma także leków łagodzących objawy. Jak zatem walczyć z prokrastynacją? Czy istnieją sprawdzone sposoby na poradzenie sobie z tą przypadłością?

Sposoby na walkę z prokrastynacją

Odwlekanie zadań w czasie może dawać chwilową ulgę, ale konsekwencją są lęk i wyrzuty sumienia. Stres z nimi związany może prowadzić do nerwicy czy depresji, dlatego warto nauczyć się walczyć z odwlekaniem. Oto kilka sposobów jak walczyć z prokrastynacją:

• Zarządzanie czasem – stosuj bloki czasowe, w których naprzemiennie pracujesz i odpoczywasz;
• Planowanie pracy – ilość zadań na jeden dzień może być przytłaczająca. Podziel obowiązki na mniejsze części i na kilka dni;
• Listy zadań – nowe zadania do wykonania wpisuj do kalendarza, zadbaj o ich terminową realizację;
• Zamykanie trudnych spraw – tworząc listę zadań, zacznij od tych trudnych. Kończąc najpierw rzeczy skomplikowane, łatwiej się uporać z tymi prostymi;
• Nagrody – po zakończeniu konkretnego zadania nagródź się chwilą relaksu, czymś co sprawi Ci przyjemność;
• Porządek w miejscu pracy – na czas pracy wycisz telefon i odłóż go w inne miejsce. Pracuj w miejscu, gdzie jest jak najmniej rozpraszaczy.

Prokrastynacja – podsumowanie

Czytając ten artykuł dowiedziałeś się, czym tak naprawdę jest prokrastynacja. Wiesz już, że to nie zwykłe lenistwo a choroba, która może pojawić się u każdego z nas. Jedni są bardziej podatni na tego typu dolegliwości, inni mniej. Należy jednak pamiętać, że warto dbać o swoje zdrowie psychofizyczne i wprowadzać wyżej wymienione metody, jeśli pojawią się niepokojące objawy świadczące o początkach prokrastynacji. Jeżeli te sposoby nie pomogą, lepiej zgłosić się na konsultację do psychologa, który oceni przyczyny prokrastynacji i pomoże podjąć odpowiednie działania terapeutyczne.

Autor tekstu: Magdalena Chodnicka